Maker Taker Farkı: 8 Borsa, 1 Pahalı Alışkanlık

Verdiğiniz her emir iki kez fiyatlanır. Piyasa tarafından değil, borsa tarafından. Aynı pariteye, aynı saniyede, aynı büyüklükte girdiğiniz işlem; emriniz emir defterinde beklerse bir oran, defterdeki likiditeyi alırsa başka bir oran öder. İşte maker taker ayrımı budur ve vadeli işlemlerde bu ayrım %0,02 ile %0,06 arasındaki farkın tamamıdır.

Çoğu yatırımcı bu seçimi hiç yapmaz. “Piyasa” düğmesine basar — ki bu her zaman taker emridir — ve yüksek oranı yıllarca varsayılan olarak öder. Bu rehber o varsayılanın gerçek bedelini çıkarıyor. Aşağıdaki bütün oranlar 23 Ağustos 2026 tarihinde her borsanın kendi resmi komisyon sayfasından, yeni her hesabın başladığı temel kademeden okundu.

Bu Rehberde Neler Var

• Maker taker tam olarak ne demek
• Spot oranlar: maker taker farkının kaybolduğu yer
• Vadeli oranlar: farkın paraya döndüğü yer
• Maker komisyonu eksiye düştüğünde
• Emirlerinizi gerçekten maker yapmanın yolu
• Gerçek hacim üzerinden hesap
• Maker taker farkının altındaki ikinci katman
• Sık sorulan sorular

Maker Taker Tam Olarak Ne Demek

Maker emri, anında gerçekleşmeyen emirdir. Seçtiğiniz fiyattan emir defterinde bekler ve defterin likiditesini artırır; borsa da size düşük olan maker komisyonunu keser. Taker emri ise defterde hazır bekleyen bir emirle anında eşleşir, likiditeyi defterden alır ve yüksek olan taker komisyonunu ödetir. Piyasa emirleri daima taker’dır; limit emirler ise yalnızca makası geçmedikleri sürece maker sayılır.

Maker taker konusundaki kafa karışıklığının neredeyse tamamı son cümlede saklı. Limit emir otomatik olarak maker emri değildir. Alış limitinizi güncel en iyi satış fiyatının üstüne koyarsanız emir anında eşleşir ve piyasa emri vermişsiniz gibi taker komisyonu ödersiniz. Komisyonunuzu emrin türü değil, fiyatınızın emir defterine göre nerede durduğu belirler.

Maker taker fiyatlamasının mantığı basit: bir borsa ancak karşısında bekleyen emirler varsa işe yarar. Bu yüzden likidite sağlayana indirim yapar, likiditeyi tüketenden fazlasını alır. Borsadan borsaya değişen şey, maker tarafına gerçekte ne kadar indirim verildiğidir.

Spot Oranlar: Maker Taker Farkının Kaybolduğu Yer

Hiçbir başlıkta göremeyeceğiniz bulgu şu: spot tarafta, büyük ihtimalle bulunduğunuz kademede, maker taker ayrımı büyük ölçüde kâğıt üstündedir. Sekiz borsanın altısı iki tarafa da aynı oranı uyguluyor. Binance, Bybit, Bitget, Gate, BingX veya BitMart spotta sabırla limit emir vermek size daha iyi bir gerçekleşme fiyatı kazandırır ama tek kuruş komisyon indirimi sağlamaz.

Temel kademede iki tarafı farklı fiyatlayan tek borsa OKX: maker %0,08, taker %0,10, yani likidite sağlayana %20 indirim. MEXC ise sıfır maker oranıyla karşılaştırmanın tamamen dışında duruyor — ancak taker bandı kampanyaya ve pariteye bağlı, kalıcı bir platform oranı değil. Sekiz borsanın tam maliyet sıralaması için en düşük komisyonlu kripto borsası karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.

Vadeli Oranlar: Maker Taker Farkının Paraya Döndüğü Yer

Vadelide maker taker ilişkisi tamamen tersine dönüyor. Bu listede iki tarafı eşit fiyatlayan tek bir borsa yok: maker oranı her yerde %0,02, taker ödeyen ise bunun iki buçuk ila üç katını ödüyor. Borsalar arasındaki fark bir baz puan. Aynı borsada maker ile taker arasındaki fark üç ila dört baz puan.

Bu cümleyi bir daha okuyun, çünkü alışıldık tavsiyeyi baş aşağı çeviriyor. Hesabınızı tablodaki en pahalı taker oranından en ucuzuna taşımak %17 kazandırır. Zaten kullandığınız borsada taker’dan maker’a geçmek %60 ve üzeri kazandırır. Maker taker kararı, borsa seçiminden daha büyük bir kaldıraçtır ve size sabırdan başka hiçbir şeye mal olmaz.

Binance’in tarifesindeki sessiz bir ayrıntı da not edilmeye değer: USDC teminatlı vadeli pariteler, Regular User dahil her kademede %0,0000 maker, %0,0400 taker ile işlem görüyor. O kontratlarda maker taker farkı 2,5 kat değil, sonsuz.

Maker Komisyonu Eksiye Düştüğünde

VIP basamaklarını tırmandıkça maker taker farkı indirim olmaktan çıkıp ödemeye dönüşüyor. OKX maker oranını VIP 6’da %0,0000’a, VIP 8 ve VIP 9’da −%0,0050’ye indiriyor; hem spotta hem vadelide, yani gerçekleşen her maker emrinde borsa size ödeme yapıyor. Bybit’in Supreme VIP kademesi sürekli kontratlarda %0,0000 maker’a ulaşıyor, Binance’in vadeli tarifesi de VIP 9’da %0,0000 maker’a iniyor.

Bu kademeler aylık yüz milyonlarca dolar hacim istiyor, dolayısıyla bireysel bir hesap için plan değil. Önemi şurada: borsalar defterde bekleyen likidite için ödeme yapmaya, o likiditeyi tüketenden ise ağır ücret almaya razı. Maker taker yapısı muhasebe tuhaflığı değil, hizmetin fiyatı — ve borsanın teşvikleriyle birebir aynı yönde ölçekleniyor.

Emirlerinizi Gerçekten Maker Yapmanın Yolu

Maker taker farkını bilmek, onu cebe indiren emir alışkanlığı olmadan hiçbir işe yaramaz. İşin büyük kısmını dört şey görüyor:

• Post-only emir kullanın. Bütün büyük borsalarda emrin makası geçmesi yerine iptal edilmesini sağlayan bir post-only seçeneği var. Maker muamelesini garanti eden tek ayar budur; düz limit emir bunu garanti etmez.
• Kendi zaman diliminizde fiyat verin. Emri defterin bir tık gerisinde bekletmek, işlem fikriniz saatler içinde çalışıyorsa bedavadır. Bir dakikalık grafikte scalping yapıyorsanız pahalıdır.
• Büyük emirleri bölün. Defterin üç kademesini süpürecek bir büyüklük, üçünde de taker öder. Emri dilimlere yaymak, gerçekleşmenin çoğunun defterde beklemesini sağlar.
• Çıkışta piyasa emriyle kovalamayın. Stop-market ve likidasyon gerçekleşmeleri, mümkün olan en kötü anda taker gerçekleşmesidir. Planlanmış bir çıkış limiti hem ucuz hem sakindir.

Dürüst takas şu: maker emirleri her zaman gerçekleşmez, gerçekleşenler ise çoğu zaman piyasa aleyhinize döndüğü için gerçekleşir. Üç baz puan kurtarmak, elli baz puan getirecek bir hareketi kaçırmaya değmez. Maker taker tercihini uyulması şart bir kural değil, acil giriş gerekmediğinde dönülecek varsayılan olarak görün. Bunun üzerine ne biriktiğini kaldıraçlı işlem komisyonları rehberimizde anlattık.

Gerçek Hacim Üzerinden Hesap

Maker taker farkı hızla birikir. 5.000 dolarlık bir hesap, 10× kaldıraçla haftada üç kez bakiyesini döndürdüğünde, ağır işlemci gibi hissetmeden ayda yaklaşık 1.200.000 dolarlık nominal hacim üretir. Yani üçüncü satır: yılda 4.320 dolar, yalnızca emirlerin maker taker ayrımının hangi tarafına düştüğüne göre belirleniyor. Strateji değişikliği yok, ek risk yok, borsa taşıma yok.

Maker Taker Farkının Altındaki İkinci Katman

Bu ayrımın iki tarafının da altında duran ve maker da olsanız taker da olsanız çalışan ikinci bir indirim var. Ödediğiniz her komisyonun içinde, hesabınızı getiren kişiye borsanın ödediği bir referans payı bulunuyor. Bu payı kimse talep etmezse borsa kendinde tutuyor. Her iki durumda da para bakiyenizden çıkıyor.

Komisyon iadesi hizmeti o payı size geri yönlendirir. ReferenceFee’de bu, desteklenen sekiz borsada komisyonun %50’sine kadar — Binance’te %40, diğerlerinde %50 — her gün USDT olarak doğrudan borsadaki spot cüzdanınıza yatar; alt limit yok, talep formu yok. Borsanın ilan ettiği oran değişmez; sadece bir affiliate’e gidecek olan pay ertesi sabah size döner.

İkisini üst üste koyunca aritmetik ilginçleşiyor. Ayda 1.200.000 dolar hacim yapan ve taker ödeyen yatırımcı aylık 600 dolar harcıyor. Maker disiplinine geçince 240 dolara iniyor. %50 iade eklenince 120 dolar oluyor — stratejide hiçbir şeyi değiştirmeyen iki hamleyle başlangıç noktasından %80 aşağı. Borsa bazlı rakamlar için Bybit komisyon oranları, Bitget işlem komisyonları ve MEXC işlem komisyonları yazılarımıza bakın.

Sık Sorulan Sorular

Maker taker farkı nedir?

Maker komisyonu, emriniz emir defterinde beklediğinde ve likidite eklediğinde kesilir. Taker komisyonu ise emriniz defterdeki bir emirle anında eşleşip likiditeyi aldığında kesilir. Borsalar bekleyen emre ihtiyaç duyduğu için maker’dan az, anında gerçekleşme için taker’dan fazla alır.

Limit emir her zaman maker mıdır?

Hayır. Makası geçen limit emir anında gerçekleşir ve taker olarak ücretlendirilir. Yalnızca eşleşmeden defterde bekleyen emir maker oranını kazanır. Kesinlik istiyorsanız post-only seçeneğini kullanın.

Spotta maker taker ayrımı önemli mi?

Temel kademede genelde değil. İncelenen sekiz borsanın altısı spotta iki tarafa da aynı oranı uyguluyor. Temel kademede maker indirimi veren tek borsa OKX: %0,08’e karşı %0,10. Fark, VIP kademelerinde ve vadelide açılıyor.

Vadelide maker taker farkı en yüksek hangi borsada?

Bitget ve BitMart’ta: %0,0200 maker’a karşı %0,0600 taker, yani likidite almanın maliyeti üç katı. Binance, OKX, Gate ve BingX %0,0200’e karşı %0,0500, Bybit ise %0,0200’e karşı %0,0550 uyguluyor.

Maker komisyonu bana para kazandırabilir mi?

Yüksek VIP kademelerinde evet. OKX, VIP 8 ve VIP 9 için −%0,0050 maker oranı yayımlıyor; yani gerçekleşen maker emirlerinde borsa hesabınıza ödeme yapıyor. Oraya ulaşmak bireysel hesapların üretmediği bir hacim gerektiriyor.

Komisyon iadesi hem maker hem taker için geçerli mi?

Evet. İade, fiilen ödediğiniz komisyonun içindeki referans payı üzerinden hesaplanır; dolayısıyla maker ve taker gerçekleşmelerinin ikisinde de çalışır ve maker indirimi ya da token indiriminin üstüne eklenir.

Özet

Maker taker ayrımı, kripto işlemlerinde en düzenli biçimde göz ardı edilen kalemdir ve vadeli tarafta bugüne kadar yazılmış bütün borsa karşılaştırma tablolarından daha fazla para eder. En ucuz borsayla en pahalısını bir baz puan ayırıyor; aynı borsanın emir defterinin iki tarafını üç ila dört baz puan.

Önce emir alışkanlığını düzeltin: varsayılan post-only, piyasa emri yalnızca kurulum gerçekten acele istediğinde. Sonra kalan komisyonun içine gömülü referans payını geri alın. Temmuz 2024’ten bu yana bu ikinci katman, sekiz borsada 2.100’den fazla yatırımcıya 260.000 doların üzerinde geri dönüş sağladı — maker ve taker gerçekleşmelerinin ikisinde de.

Dijital varlık işlemleri ciddi risk taşır. Komisyon maliyetini düşürmek piyasa riskini düşürmez ve kâr garantisi vermez. Yukarıdaki bütün oranlar 23 Ağustos 2026’da borsaların resmi komisyon sayfalarından okundu ve haber verilmeden değişebilir. Tam tarifeler: OKX komisyon oranları.